Odayeri ve Kömürcüoda Depolama sahalarında oluşan meydana gelen günlük yaklaşık 2.200 m3 sızıntı suyunun arıtılması amacıyla Odayeri ve Kömürcüoda’da 2 adet sızıntı suyu arıtma tesisi işletiliyor. Her iki tesiste de amaç; kararlı bir yapıya sahip olan ve arıtılmadığı sürece çevreye aşırı miktarda zarar verebilecek sızıntı sularına %80 verimle arıtım sağlamak. Arıtılan sızıntı suyu Avrupa yakasında İSKİ isale hattı ile Baltalimanı İleri Arıtım Tesisi’ne, Anadolu yakasında ise dereye deşarj ediliyor.

BölgeSahaArıtma Kapasitesi (m3/gün)
Anadolu YakasıKömürcüoda Sızıntı Suyu Arıtma Tesisi1.700
Avrupa YakasıOdayeri Sızıntı Suyu Artıma Tesisi2.000

Çöp Sızıntı Suyu Arıtma Tesis Şeması

Odayeri ve Kömürcüoda Sızıntı Suyu Arıtma Tesisi Üniteleri

Arıtma Tesislerinin üniteleri katı atıklardan çıkan sızıntı sularının toplama havuzunda biriktirilmesi, ön çöktürme işleminden sonra biyolojik arıtmaya alınması, biyolojik arıtma işleminden sonra da ultrafiltrasyon ve nanofiltrasyon membranlarından geçirilerek dereye ve kanala deşarj standartlarına uygun olarak tahliye edilmesini kapsamaktadır.

Ön Çöktürme Havuzu: Ön çöktürme havuzu, sızıntı suyunun içerisindeki yoğunluğu sudan fazla olan parçacıkların çökeltilerek çamur havuzuna atılması, geri kalan sızıntı suyunun da biyolojik kısma gönderilmesi amacıyla kullanılır. Ön çöktürme havuzunun içerisindeki mevcut sıyırıcı çalıştırılarak dibe çöken çamur, çamur havuzuna gönderilirken çamurdan arınmış sızıntı suyu biyolojik kısma verilmesi amacıyla pompalanır.

Çamur Havuzu: Ön çöktürme tankında giriş sızıntı suyundan çıkan çamurun ve aerobik tankta KOİ giderimiyle oluşan çamurun toplandığı ve dekantör binasına gönderildiği bir çamur toplama havuzudur. Dekantör binasında; polimer çözeltisi hazırlama ünitesi, yoğunlaştırıcı ünitesi ve dekantör ünitesi bulunmaktadır. Biyoreaktörde oluşan fazla çamur ile ön çöktürmeden alınan ham sızıntı suyu çamuru, çamur havuzunda karıştırılarak susuzlaştırma işlemine tabi tutulur ve çıkan kek şeklindeki çamur kamyonlarla taşınırken sızıntı suyu biyoreaktöre tekrar geri beslenir.

Nitrifikasyon/Denitrifikasyon: Biyolojik arıtmanın amacı sızıntı suyunun içerisinde bulunan organik kirleticilerin mikroorganizmalar ve bakteriler tarafından oksitlenmesidir. Biyolojik arıtmanın başında KOİ 15.000-25.000 mg/lt civarındayken, biyolojik arıtma sonucunda KOİ değeri 1.200-1.300 mg/lt mertebelerine inmektedir. Biyolojik arıtmanın aktif çamur prosesi aerobik ve anoksik fazlarda nitrifikasyon ve denitrifikasyon sonucunda bakteriler tarafından uygun koşullarda sızıntı suyunun içerdiği organik maddelerin ve -3 değerlikli azotun oksitlenmesi esasına dayanır.

Anoksik havuzda, aerobik havuzdan gelen ve nitrifikasyon sonrası nitrit ve nitrata dönüşmüş olan amonyum denitrifikasyon sonucunda azot gazına dönüşerek atmosfere karışır. Anoksik kısıma gelen suyun öncelikle nitrifikasyona uğramış olması gereklidir, bu yüzden aerobik havuz ile anoksik havuz arasında sürekli bir sirkülasyon olmaktadır. Bu sebepten dolayı anoksik havuzun dibinde sirkülasyon pompaları mevcuttur. Denitrifikasyonun gerçekleştirebilmesi için sıcaklığın optimum 20 oC, pH’ın 7,5-8,5 ve havuzun oksijensiz şartlarda olması gereklidir.

Aerobik havuzda gerçekleşen nitrifikasyon işlemi ile denitrifikasyon için nitrit ve nitrat oluşumu sağlanmış olur. Nitrifikasyon bakterilerinin 13-15 oC sıcaklıktan düşük seviyelerde mikrobiyal aktiviteleri düşer, pH’ın 7,5-8,5 arasında ve çözünmüş oksijenin de en az 1,5-2 mg/l seviyelerinde olması gerekir. Bu şartlar sağlandığında sızıntı suyunun içerdiği amonyum ve KOİ giderimi gerçekleşir. Sızıntı suyu arıtma tesislerinin aerobik havuzunda oksijen kaynağı olarak yüzey aeratörler ve jet aeratörler kullanılmaktadır.

Ultrafiltrasyon: Ultrafiltrasyon sisteminde kullanılan membranlar polimerik ya da mineral olabilir. Ultrafiltrasyondan çözünmüş bileşenler geçerken, yüksek moleküler ağırlıklı bileşenler tutulur. İşletme basınçları 2-10 atm mertebesindedir. Ultrafiltrasyon membranlarına giren su 5,5-7 bar basınçla filtrasyon işlemine tabi tutulmaktadır. Ultrafiltrasyon membranlarının filtreleri 30 nm çapında gözeneklere sahiptir.

Nanofiltrasyon: Nanofiltrasyon (NF) en yeni membran tipi olup, ters ozmos membranlarının biraz daha gevşek halidir. Bu yarı geçirgen membranlar poliamidler, sulfane sülfonlardan ve diğer ince filmli birleşiklerden üretilmiştir. Nanofiltrasyon membranları ile NF permeate suyu alıcı ortama deşarj edilebilecek seviyeye gelmektedir. Nanofiltrasyon membranları ile bakteriler, virüsler, pestisitler, organik maddeler, ağır metaller ve bazı tuzlar sudan uzaklaştırılır. Nanofiltrasyon membranlarına yaklaşık 8-17 bar’lık basınçla modüllerin en altından giriş yapan UF permeate suyu çıkışta kirlilik yüklerinden arınarak NF permeate suyu deşarj edilir. Ultrafiltrasyon membranlarının filtreleri 10 nm çapında gözeneklere sahiptir.